8 napojów na co dzień: co pić, a co ograniczyć
Osiem napojów, które mogą stać się częścią codziennego jadłospisu, oraz te, z którymi lepiej nie przesadzać.
Organizm potrzebuje wody każdego dnia: traci ją z oddechem, potem i moczem, a nie gromadzi jej zapasów. Najprościej uzupełniać ją zwykłą wodą, ale różnorodność też ma sens — o ile napój nie stanie się ukrytym źródłem cukru. Wybraliśmy osiem napojów, które mogą stać się częścią codziennego jadłospisu, a także te, z którymi lepiej nie przesadzać.
Co lepiej ograniczyć
Najczęstszym błędem jest picie kalorii, których nawet nie zauważamy. W szklance słodzonej lemoniady lub mrożonej herbaty z butelki bywa pięć do sześciu łyżeczek cukru. Taki napój szybko podnosi poziom glukozy, na chwilę pobudza, a potem przynosi zmęczenie i ponowne pragnienie. Podobnie działają napoje energetyczne i niskoprocentowe napoje alkoholowe; alkohol dodatkowo zwiększa utratę płynów, więc w upale i w saunie zupełnie się nie sprawdza. Soki i nektary z kartonu również zawierają dużo cukru i prawie nie mają błonnika — owoce lepiej zjeść w całości.
Osiem napojów na co dzień
1. Czysta woda
Podstawa nawodnienia. Pij zgodnie z pragnieniem, w upale i przy wysiłku więcej. W bardzo gorącą pogodę lepiej pić wodę o temperaturze pokojowej lub chłodną, a nie lodowatą — łatwiej wtedy pić małymi łykami i często. Dla smaku możesz dodać plasterek cytryny, gałązkę mięty, plasterek imbiru lub ogórka.
2. Woda mineralna
Niegazowana lub lekko gazowana woda mineralna do codziennego picia dobrze gasi pragnienie i uzupełnia część składników mineralnych traconych z potem. Wody lecznicze o wysokiej mineralizacji to osobny temat: pije się je w ramach kuracji i na zalecenie lekarza.
3. Zielona herbata
Zawiera katechiny — substancje roślinne z grupy polifenoli — i umiarkowaną ilość kofeiny. Dwie–trzy filiżanki dziennie odpowiadają większości dorosłych. Mocna herbata na czczo może podrażniać żołądek, a wieczorem zakłócać sen.
4. Karkade i herbaty ziołowe
Karkade, czyli herbatę z hibiskusa, przygotowuje się z kielichów jego kwiatów. Nie zawiera kofeiny, za to kwasy organiczne i antocyjany, które nadają napojowi rubinowy kolor. Niektóre badania u osób, które piły go regularnie, opisują łagodny wpływ na ciśnienie krwi, dlatego przy niskim ciśnieniu lub przyjmowaniu leków na ciśnienie lepiej skonsultuj się z lekarzem. Napar z rumianku, mięty lub lipy to łagodny wybór na wieczór.
5. Kakao
Kakao w proszku zawiera mniej kofeiny niż kawa, za to teobrominę o łagodnym działaniu pobudzającym, flawanole, magnez, żelazo i błonnik. Najlepsze jest naturalne kakao bez cukru, gotowane z mlekiem lub napojem roślinnym; dla smaku pasuje cynamon lub kardamon. Rozpuszczalne napoje kakaowe to zwykle głównie cukier.
6. Kawa z cykorii
Napój z palonych korzeni cykorii smakuje podobnie jak kawa, ale nie zawiera kofeiny. Jest w nim inulina, rodzaj rozpuszczalnego błonnika. Jeśli masz skłonność do wzdęć, zacznij od mniejszych porcji.
7. Kefir, ajran i inne fermentowane napoje mleczne
Kefir, mleko acidofilne, maślanka czy ajran dostarczają białka, wapnia i żywych kultur bakterii mlekowych. Kefirem możesz na noc zalać płatki owsiane albo przygotować z niego chłodnik. Ajran jest słony, więc sprawdza się w upale — kto jednak ogranicza sól, powinien to uwzględnić. Przy ostrych dolegliwościach żołądkowych lepiej na jakiś czas odstawić kwaśne napoje mleczne, a poza tym wybierać świeże i niezbyt kwaśne.
8. Kombucha
Kombucha to słodzona herbata sfermentowana przez kulturę drożdży i bakterii. Zawiera kwasy organiczne, nieco cukru, kofeiny i alkoholu, a jeśli nie jest pasteryzowana — także żywe mikroorganizmy. Cudowne właściwości, które się jej przypisuje, nie zostały u ludzi potwierdzone. Domowa kombucha wymaga czystości: przy błędzie w przygotowaniu mogą się w niej zagnieździć obce pleśnie. Nie zaleca się jej w ciąży, przy osłabionej odporności oraz osobom, które nie mogą spożywać nawet niewielkich ilości alkoholu.
Napoje z własnej kuchni
Domowy sok z żurawiny lub porzeczek, kompot z minimalną ilością cukru, napar z dzikiej róży albo smoothie z warzyw i zielonych liści — to prosty sposób, by dodać do jadłospisu więcej owoców i warzyw. Tradycyjnym napojem fermentowanym jest też domowy kwas; o kwasach według Bołotowa piszemy w osobnym artykule.
Kiedy uważać
- Przy chorobach nerek i serca czasem konieczne jest ograniczenie ilości płynów — ile pić, określa lekarz.
- Przy dolegliwościach żołądkowych kwaśne, gazowane i mocne napoje mogą podrażniać.
- Jeśli musisz kontrolować cukier, pamiętaj, że zawierają go też soki, napoje owocowe, kakao i kombucha.
- W ciąży i podczas karmienia piersią ogranicza się kofeinę, a herbaty ziołowe pije się tylko za zgodą lekarza.
Jeśli masz problemy zdrowotne, omów z lekarzem, ile i co pić.
Artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady specjalisty.
Centrum Bolotova